Valk

vogelfamilie Falconidae

Valken, de vogelfamilie Falconidae uit de orde Roofvogels. Uiterlijk kenmerken zij zich door de betrekkelijk lange spitse vleugels, een naakt loopbeen en naakte tenen, terwijl de rest van de poot met afgegrensde, sterk verschillende losse veren is bedekt (de 'broek'). De snavel heeft meestal een hoorntand in de bovensnavelrand.

Soorten en verspreiding
De familie Valken omvat 58 soorten, verdeeld over vrij duidelijk afgegrensde, sterk verschillende onderfamilies.
De slechtvalk (F. peregrinus), 38–47 cm, van oudsher bekend van de valkenjacht, is een van de meest verbreide vogelsoorten; hij komt op alle continenten voor, vanaf de arctische toendra tot Zuid-Amerika, Zuid-Afrika en Australië en op een aantal oceanische eilanden, maar niet in Nieuw-Zeeland. Vroeger was de soort een vrij talrijke doortrekker en wintergast in Nederland en België; nu is hij dat slechts in zeer klein aantal. Hij heeft in Nederland gebroed en is in België een nog zeer schaarse broedvogel. De slechtvalk doodt zijn prooi met één klap van de poten. Een leeftijd van 16 jaar is met zekerheid vastgesteld.

De slechtvalken zijn de favoriete valken van valkeniers vanwege hun sierlijkheid, precisie en snelheid. De populatie is echter nog bezig zich te herstellen van DDT en de andere pesticiden die in de jaren vijftig en zestig werden gebruikt. Pesticiden hopen zich op in dierlijke vetten en komen in roofdieren terecht als de dragers door hen worden opgegeten. Roofvogels staan bovenaan de voedselketen en zijn om die reden extra kwetsbaar voor de giftige stoffen. Daarnaast heeft DDT een zeer schadelijk effect op de eieren van de slechtvalk; de schaal wordt dunner en de embryo's beschadigen, zodat maar weinig jongen uit het ei komen.
De grootste jachtvalk is de giervalk (F. rusticolus), 50–56 cm, van de arctische toendra's om de noordpool. Er is een aantal ondersoorten, die in kleur variëren van wit tot donkergrijs. In Nederland en België is de soort een zeldzame dwaalgast.
De meest voorkomende valk in Nederland en België is de torenvalk.
Een vrij algemene valk is in onze streken de boomvalk (F. subbuteo), 30–35 cm, die vooral jaagt op vliegende prooi: meestal insecten, zoals libellen, die in de vlucht worden opgegeten.
Het smelleken verschijnt in Nederland en België in voor- en najaar op de trek en is hier ook wintergast.

mark ve , groep 8
informatie uit encarta 98 encyclopedie